راهنمای آزمون
مقایسه دو آزمون آزمایشی؛ از کجا بفهمیم پیشرفت کرده‌ایم؟
برای مقایسه دو آزمون آزمایشی، مباحث مشترک، شرایط اجرا و نوع خطاها را بررسی کنید و با یک تمرین تازه، اثر مطالعه‌تان را بسنجید.
تحریریه آزمون‌بانک ·
اول مشخص کنید چه تغییری را می‌سنجید
وقتی کارنامه تازه می‌رسد، طبیعی است که اول درصدها را کنار نتیجه قبلی بگذاریم. اما برای مقایسه دو آزمون آزمایشی، یک عدد به‌تنهایی کافی نیست. شاید این بار فصل متفاوتی آمده باشد، فرصت بیشتری داشته‌اید یا سؤال‌ها برایتان آشناتر بوده‌اند. پیش از قضاوت، بنویسید در فاصله دو آزمون روی چه چیزی کار کرده‌اید: فهم یک مبحث، دقت در محاسبه یا کامل‌کردن مراحل حل؟ همان هدف را محور بررسی قرار دهید. اگر تمرین شما برای تشخیص شرط‌های مسئله بوده، ببینید خطاهای مربوط به شرط‌ها کمتر شده‌اند یا نه. این بررسی کمک می‌کند حتی وقتی درصد کل تغییر محسوسی ندارد، اثر تمرین مشخصی را پیدا کنید؛ یا متوجه شوید هنوز شاهد کافی برای پیشرفت ندارید.
مباحث مشترک را کنار هم بگذارید
دفترچه‌های دو آزمون را باز کنید و سؤال‌های مربوط به مباحث مشترک را مشخص کنید. اگر آزمون اول از معادله و تابع بوده و آزمون دوم از تابع و مثلثات، مقایسه عملکرد در تابع روشن‌تر از مقایسه درصد کل ریاضی است. برای هر مبحث، تعداد کل سؤال‌ها و تعداد پاسخ‌های درست، غلط و نزده را جداگانه یادداشت کنید. تعداد پاسخ درست را بدون توجه به تعداد سؤال‌ها مقایسه نکنید. در یک مثال فرضی، چهار پاسخ درست از پنج سؤال با چهار پاسخ درست از ده سؤال یک معنا ندارد. از طرف دیگر، نتیجه چند سؤال محدود را به تسلط بر کل فصل تعمیم ندهید. اگر اشتراک مباحث کم است، نتیجه این مقایسه را موقت بدانید و برای بررسی دقیق‌تر، تمرین مشترک طراحی کنید.
تفاوت شرایط اجرا را ثبت کنید
کنار نتیجه هر آزمون، شرایط اجرای آن را کوتاه بنویسید: زمان واقعی پاسخ‌گویی، وقفه‌ها، استفاده از جزوه و اینکه سؤال‌ها را قبلاً دیده بودید یا نه. آزمونی که در خانه با توقف و مراجعه به پاسخ‌نامه حل شده، اطلاعاتی درباره تمرین شما می‌دهد؛ اما نتیجه‌اش را نمی‌توان هم‌ارز اجرای پیوسته و بدون کمک در نظر گرفت. درباره دشواری هم با احتیاط قضاوت کنید. احساس سخت‌بودن ممکن است به ناآشنایی شما با همان مبحث مربوط باشد. اگر اطلاعات معتبر درباره سطح سؤال‌ها ندارید، بنویسید تفاوت دشواری مشخص نیست. درصد و تراز را ثبت کنید، ولی تغییر آن‌ها را به‌تنهایی معادل تغییر میزان یادگیری نگیرید؛ به‌ویژه وقتی دو آزمون متعلق به برگزارکنندگان متفاوت‌اند.
خطاهای تکرارشونده را دنبال کنید
حالا پاسخ‌های دو آزمون را از نظر خطایی که قرار بود اصلاح شود بررسی کنید. به‌جای برچسب کلی بی‌دقتی، رفتار مشخص را بنویسید: ندیدن قید سؤال، اشتباه در تبدیل واحد یا حذف یک مرحله محاسبه. سپس ببینید در آزمون دوم، هنگام روبه‌روشدن با موقعیت مشابه چه کرده‌اید. فرض کنید در آزمون اول، واحد زمان را تبدیل نکرده‌اید. اگر در آزمون دوم مسئله مشابهی آمده و این تبدیل را درست انجام داده‌اید، یک نشانه مثبت دارید. اگر اصلاً سؤال نیازمند تبدیل واحد نبوده، نبودن آن اشتباه نشانه رفع مشکل نیست. در برگه مقایسه، برای چنین وضعیتی عبارت «هنوز سنجیده نشده» را ثبت کنید. این تفکیک جلوی نتیجه‌گیری عجولانه از کارنامه بهتر را می‌گیرد.
با سؤال تازه، نتیجه مقایسه را بررسی کنید
برای مهارتی که وضعیتش روشن نیست، چند سؤال ندیده از همان مبحث و با خواسته مشابه انتخاب کنید. پیشنهاد عملی این است که ابتدا بدون جزوه و در یک بازه زمانی از پیش تعیین‌شده پاسخ دهید، سپس راه‌حل را بررسی کنید. تعداد سؤال و زمان را متناسب با درس انتخاب کنید؛ هدف، فراهم‌کردن موقعیتی قابل مقایسه است. در پایان، یک یادداشت کوتاه بنویسید: چه چیزی بهتر شده، کدام مشکل باقی مانده و چه چیزی هنوز بررسی نشده است. برای نمونه، ممکن است تشخیص رابطه درست بهتر شده باشد، اما جای‌گذاری عددها همچنان خطا داشته باشد. تصمیم بعدی را به همین یافته وصل کنید: تمرین محاسبه برای خطای محاسباتی، یا بازخوانی مفهوم برای انتخاب رابطه نادرست. در آزمون بعد نیز همین معیار مشخص را دوباره بررسی کنید.